, ,  , ,  , ,  , ,  , ,  , ,  , ,



water quality, water pollution, water filters, www.FiltraNerou.gr

Αποκαλυπτική επιστολή του Πανεπιστημίου Κρήτης προς τους αρμόδιους φορείς

Καρκινογόνα νερά

Τι έδειξαν οι πρώτες αναλύσεις, τι κάνει το υπουργείο


 , , Η «ΒΟΜΒΑ» με τα πόσιμα νερά που περιέχουν ουσίες οι οποίες είναι δυνατόν να προκαλέσουν βλάβες στον ανθρώπινο οργανισμό ήταν έτοιμη να εκραγεί εδώ και αρκετόν καιρό. Ήδη από τον Μάιο του τρέχοντος έτους το Εργαστήριο Περιβαλλοντικών Χημικών Διεργασιών του Πανεπιστημίου Κρήτης ενημέρωσε το υπουργείο Υγείας και τα συναρμόδια υπουργεία Περιβάλλοντος και Εμπορίου, ότι είχε εντοπίσει επικίνδυνες ουσίες (που θεωρούνται καρκινογόνες) σε πόσιμα νερά. Έτσι όλοι οι πολίτες της χώρας έμαθαν για τα επικίνδυνα βρωμικά ιόντα, τα οποία θεωρούνται από τους επιστήμονες καρκινογόνα. Η έρευνα του Πανεπιστημίου Κρήτης δεν ήταν τυχαία: το Εργαστήριο έχει ξεκινήσει από παλαιότερα μελέτη για την ποιότητα των πόσιμων νερών μεσογειακών χωρών, με χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Στην επιστολή του λοιπόν προς όλους τους ανωτέρω κρατικούς φορείς (το κείμενο της οποίας έχει υπόψη του «Το Βήμα») το Εργαστήριο τόνιζε τα εξής: «Σε μελέτες, που εντάσσονται στο πλαίσιο του προαναφερόμενου προγράμματος (σ.σ.: της Ευρωπαϊκής Ένωσης) που εκπονεί το ΕΠΕΧΗΔΙ έχουμε διαπιστώσει την παρουσία ιόντων βρωμίου σε σχεδόν όλα τα ύδατα τα προερχόμενα από παράκτιες περιοχές της χώρας μας.

Η παρουσία τους οφείλεται κυρίως στη διείσδυση του θαλάσσιου νερού, που παρατηρείται σε περιόδους υπεράντλησης και ξηρασίας. Επίσης οι μελέτες μας απέδειξαν ότι το βρόχινο νερό των παράκτιων περιοχών περιέχει σημαντική ποσότητα ιόντων βρωμίου. Τα αποτελέσματα αυτά ήταν το έναυσμα που μας ώθησε να διερευνήσουμε την παρουσία των βρωμικών ιόντων και των ιόντων βρωμίου και σε εμφιαλωμένα νερά που κυκλοφορούν στο εμπόριο και όπως είναι γνωστό απολυμαίνονται με οζονίωση».

Το θέμα λοιπόν δεν είναι τα «αθώα» ιόντα βρωμίου που απαντώνται στη φύση. Η... «μετάλλαξή» τους στα επικίνδυνα βρωμικά ιόντα γίνεται κατά τη διάρκεια της επεξεργασίας των εμφιαλωμένων νερών, στη φάση του «καθαρισμού» τους: δηλαδή στην απολύμανση του νερού με τη διαδικασία της οζονίωσης. Ετσι, στην επιστολή του, το Εργαστήριο καταλήγει στα εξής συμπεράσματα, τα οποία εν μέρει διαφέρουν από την «εικόνα» η οποία καλλιεργήθηκε τις προηγούμενες ημέρες από πολλούς εμπλεκομένους:

Πρώτον, κυκλοφορούν εμφιαλωμένα νερά όπου η συγκέντρωση ιόντων είναι τρεις ως τέσσερις φορές μεγαλύτερη από τα επιτρεπτά όρια, δηλαδή τα 10 μικρογραμμάρια ανά λίτρο νερού, που ορίζει η αμερικανική νομοθεσία και προσανατολίζεται να υιοθετήσει η Ευρωπαϊκή Ένωση.

Δεύτερον, «πιθανώς οι εταιρείες δεν γνωρίζουν το γεγονός, καθώς δεν αναφέρονται ούτε τα ιόντα βρωμίου από τα οποία τα βρωμικά παράγονται με οζονίωση. Ο έλεγχος των ιόντων βρωμίου καθίσταται σημαντικός πριν από την επιλογή και εφαρμογή όποιας διαδικασίας απολύμανσης».

Ποιες εταιρείες εμπλέκονται; Ως τώρα το υπουργείο Υγείας προτιμά τη σιωπή, καθώς ο υφυπουργός κ. Εμ. Σκουλάκης αναμένει τα τελικά πορίσματα και την γνωμοδότηση των αρμοδίων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, διαβεβαιώνοντας με δηλώσεις του τους καταναλωτές ότι δεν διατρέχει κίνδυνο η υγεία τους. Στους διαδρόμους όμως το θέμα συζητείται ευρέως. «Το Βήμα» έχει στη διάθεσή του τα ονόματα των εταιρειών, στα εμφιαλωμένα νερά των οποίων βρέθηκε μεγάλη περιεκτικότητα επικίνδυνων βρωμικών ιόντων. Δεν τα δημοσιεύει ωστόσο διότι αυτό δεν είναι ευθύνη της εφημερίδας ούτε θέλει να μπει σε ένα ενδεχόμενο «εμπορικό πόλεμο». Το υπουργείο Υγείας οφείλει να ενημερώσει την κοινή γνώμη και να προστατεύσει αμέσως τη δημόσια υγεία, όχι μόνο κάνοντας πλήρη έλεγχο όλων των νερών, αλλά και απαγορεύοντας την κυκλοφορία των συγκεκριμένων εμφιαλωμένων νερών. Και αυτό καθίσταται ακόμη πιο επιτακτικό, καθώς πληροφορίες αναφέρουν ότι οι έλεγχοι πρέπει να επεκταθούν και σε γνωστά αναψυκτικά, για την παραγωγή των οποίων χρησιμοποιείται επικίνδυνο νερό.

Ο σχηματισμός των βρωμικών ιόντων κατά τη διαδικασία της απολύμανσης είναι μόνο μία από τις πλευρές του ζητήματος. Στην πραγματικότητα οι μέθοδοι απολύμανσης του πόσιμου νερού ΚΑΙ του νερού των δικτύων ύδρευσης ενέχουν κάποιους κινδύνους αν δεν ληφθούν τα κατάλληλα μέτρα και αν δεν εφαρμοσθούν με σχολαστικότητα και κατά περίπτωση, ανάλογα με τις «ιδιομορφίες» των υδάτων. Έτσι η χλωρίωση μπορεί επίσης να εγκυμονεί κινδύνους για τη δημόσια υγεία σε ορισμένες περιπτώσεις, όπως και η οζονίωση να είναι ανεκτή σε άλλες.


Πόσο κινδυνεύουμε

«Το Βήμα» απευθύνθηκε στον υπεύθυνο του Εργαστηρίου Περιβαλλοντικών Χημικών Διεργασιών του Πανεπιστημίου Κρήτης, τον καθηγητή Ευριπίδη Στεφάνου, για να «φωτίσει» το πρόβλημα των εμφιαλωμένων νερών (αν και ο συνομιλητής μας δεν γνώριζε ότι είχαμε στη διάθεσή μας την επιστολή προς το υπουργείο Υγείας). Ας δούμε τι προέκυψε από τη συζήτηση:

Το πρώτο ερώτημα ήταν ποια είναι αυτά τα περίφημα παραπροϊόντα της απολύμανσης του νερού που μπορεί να απειλήσουν την υγεία μας και τι σημαίνει οζονίωση:

«Το όζον» επισημαίνει ο κ. Στεφάνου «αντιδρά με την οργανική ύλη που περιέχεται στο νερό και σχηματίζει παραπροϊόντα απολύμανσης. Όμως τα σημαντικότερα από τα παραπροϊόντα αυτά, λόγω της επικινδυνότητάς τους μεταλλαξιογόνα είναι αυτά που σχηματίζονται μέσω της αντίδρασης του όζοντος με τα ιόντα βρωμίου (σε συγκεντρώσεις στο νερό, από 0 - 150 ppb), τα βρωμικά ιόντα. Η επικινδυνότητά τους έγινε γνωστή το 1990. Η Υπηρεσία Περιβάλλοντος των ΗΠΑ πρότεινε το 1994 ως μέγιστη αποδεκτή συγκέντρωση για το πόσιμο νερό τα 10 ppb. Η ίδια τιμή έχει προταθεί και από την Ευρωπαϊκή Ένωση το 1995. Υπάρχει η εξής αντινομία στα ελληνικά ύδατα που εξετάστηκαν: έχουν πολύ καλή αρχική ποιότητα, τα διακρίνει λόγου χάρη χαμηλή περιεκτικότητα σε οργανικό άνθρακα. Αυτό συντείνει στο να αντιδρά το όζον καθ' ολοκληρία με τα βρωμιούχα και να τα οξειδώνει σε βρωμικά, χωρίς τον ανταγωνισμό της οξείδωσης του οργανικού άνθρακα. Γνωρίζουμε ότι σε νερά με υψηλά ποσοστά οργανικού άνθρακα το όζον αντιδρά περισσότερο με τον οργανικό άνθρακα παρά με τα βρωμιούχα».

Τι γίνεται όμως και με την απολύμανση του νερού, με τη μέθοδο της χλωρίωσης; Ο κ. Στεφάνου είναι επίσης σαφής: «Ο υποχλωρίτης αντιδρά με τη φυσική οργανική ύλη και, εκτός από την απολυμαντική του δράση, σχηματίζει οργανικά χλωριωμένα προϊόντα που ονομάζονται τριαλομεθάνια (χλωροφόρμιο), των οποίων η παρουσία στο πόσιμο νερό, λόγω της επικινδυνότητάς τους, υπόκειται σε περιοριστικές συγκεντρώσεις. Αν και όλα φαίνονται λίγο - πολύ ειδικά, πρέπει να πούμε ότι όταν στα ύδατα που χλωριώνονται υπάρχουν προϊόντα βρωμίου, εκτός των χλωριωμένων προϊόντων, σχηματίζονται και τα λεγόμενα βρωμιωμένα τριαλομεθάνια. Αυτά κυρίως το βρωμοδιχλωρομεθάνιο θεωρούνται ιδιαίτερα επικίνδυνα».

Στην περίπτωση δηλαδή επαλήθευσης της επικινδυνότητας του νερού από την ύπαρξη των βρωμικών ιόντων οι εμπλεκόμενες εταιρείες πρέπει να κλείσουν; Απαντά ο κ. Στεφάνου: «Οι εταιρείες δεν ήταν σε θέση να γνωρίζουν την παράμετρο με τα βρωμικά, καθώς δεν υπάρχει νομοθεσία ούτε καν για τους προπομπούς των βρωμικών, που είναι τα βρωμιούχα ιόντα. Οι εταιρείες έχουν δυνατότητα να μειώσουν την περιεκτικότητα σε βρωμικά με τους εξής τρόπους: Πρώτον, με τη μείωση της δοσολογίας του απολυμαντικού ή την αλλαγή της διαδικασίας απολύμανσης, δηλαδή μικρές ποσότητες πρόσθεσης απολυμαντικού σε δύο ή τρία διαδοχικά στάδια της επεξεργασίας. Δεύτερον, με τη χρήση φίλτρων ενεργού άνθρακα μετά την απολύμανση. Τρίτον, μέσω της ακτινοβολίας με υπεριώδεις ακτίνες μετά την απολύμανση για την καταστροφή των βρωμικών ιόντων. Τέταρτον, με συνδυασμό των ανωτέρω διαδικασιών. Εν κατακλείδι, η τεχνολογία υπάρχει και βελτιώνεται και οι περισσότερες εταιρείες, λόγω της οικονομικής ευρωστίας του κλάδου, είναι σε θέση να επενδύσουν σε νέες τεχνολογίες, αλλά ακόμη πιο πολύ στη βελτίωση των υπαρχόντων».

Υπάρχει λόγος πανικού; είναι η επόμενη ερώτηση στον συνομιλητή μας: «Οχι» απαντά ο κ. Στεφάνου. «Πρέπει να σημειώσω ότι η χώρα μας βρίσκεται μεταξύ των κρατών που έχουν την "πολυτέλεια" ή τη δυνατότητα να ελέγχουν τα παραπροϊόντα της απολύμανσης και να έχουν πρόσβαση σε τεχνολογίες που επιτρέπουν την ελαχιστοποίηση της παρουσίας τους στα πόσιμα νερά. Η γνώση της κατάστασης θα επιτρέψει την αντιμετώπισή της και αυτό είναι το θετικό συμπέρασμα της ιστορίας».


Σχόλια:
Οι μέθοδοι καθαρισμού του νερού που συνιστά ο καθηγητής κ. Στεφάνου στο παρόν άρθρο είναι οι ίδιοι ακριβώς με αυτές που εφαρμόζονται στα συστήματα καθαρισμού νερού στο σπίτι μας.

Έτσι λοιπόν στις περισσότερες των περιπτώσεων δεν χρειάζεται να καταναλώνουμε ακριβό κονσερβοποιημένο νερό, όταν μπορούμε να έχουμε το δικό μας καθαρό νερό στην βρύση του σπιτιού μας, από ένα καλό φίλτρο καθαρισμού νερού.

Το θέμα με τα προβλήματα του νερού, εμφιαλωμένο ή νερό δικτύου πόλεως, δεν έπαψε ποτέ να απασχολεί τα ΜΜΕ. Έτσι σε ερώτημα μας προς το Πανεπιστήμιο Κρήτης που εμφάνισε και το πρόβλημα του εμφιαλωμένου νερού, λόγο της ελλιπούς φίλτρανσης και των εκτός προδιαγραφών τρόπων μεταφοράς και φύλαξης. Η απάντηση που πήραμε ήταν η εξής: « Το Πανεπιστήμιο έπαψε να ασχολείται με αυτού του είδους την έρευνα…»

Όσο για τις συνιστώμενες συνθήκες μεταφοράς και φύλαξης του εμφιαλωμένου νερού προϋποθέτουν: Μεταφορά από το εργοστάσιο και λοιπές μετακινήσεις από τις μεγάλες αποθήκες στις μικρότερες, μέσα σε φορτηγά ψυγεία (ιδιαίτερα τους καλοκαιρινούς μήνες). Φύλαξη σε αποθήκες ψυγεία και προμήθεια του νερού από τους καταναλωτές μέσα από ράφια ψυγεία. Η ανάγκη που επιβάλει τα παραπάνω μέτρα, τα οποία εξ’ όσων γνωρίζουμε δεν εφαρμόζονται, είναι μια και απλή: Γιατί το εμφιαλωμένο νερού αλλοιώνεται σε διαφορετικές από τις προαναφερόμενες συνθήκες μεταφοράς και αποθήκευσης…

 

ΤΟ ΒΗΜΑ , 21-09-1997
Κωδικός άρθρου: B12447A041

 , ,          , ,         , ,

FiltraNerou.gr | Εταιρεία | Γενική παρουσίαση
Εμφιαλωμένο νερό | Νερό βρύσης | Άρθρα
Φίλτρα | Ψύκτες | Σημεία πώλησης