, ,  , ,  , ,  , ,  , ,  , ,  , ,



Ύποπτες ουσίες στο νερό της Αθήνας
ΠΙΘΑΝΩΣ καρκινογόνες ουσίες θεωρούνται τα τρικλομεθάνια που σχηματίζονται κατά τη χλωρίωση του.


ΥΔΡΕΥΣΗ

Ύποπτες ουσίες, που σύμφωνα με την Υπηρεσία Περιβάλλοντος των ΗΠΑ είναι πολύ πιθανό να είναι καρκινογόνες, εντοπίστηκαν στο νερό της Αθήνας.

Πρόκειται για ενώσεις τρικλομεθανίων οι οποίες σχηματίζονται κατά τη διαδικασία απολύμανσης του νερού με χλώριο (χλωρίωση του νερού). Σε ορισμένα μάλιστα δείγματα πόσιμου νερού που ελήφθησαν κατά την περίοδο του καλοκαιριού 1993, το σύνολο των τρικλομεθανίων σε μερικές περιοχές των Αθηνών υπερέβη τα 100 mg ανά λίτρο που είναι το ανώτατο όριο, το οποίο έχουν θεσπίσει διεθνείς οργανισμοί , όπως η Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας (ΠΟΥ) και η Υπηρεσία Περιβάλλοντος της ΗΠΑ.

Αντίθετα , ο συνολικός μέσος όρος αυτών των ενώσεων στο νερό της Αθήνας είναι χαμηλότερος των αντίστοιχων ποσοστών που ανιχνεύονται στο νερό των ΗΠΑ αλλά και των ορίων που θέτει η Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας.

Αυτά είναι μερικά από τα συμπεράσματα της σημαντικής και πρωτοποριακής έρευνας που πραγματοποιεί ο Τομέας Χημείας Περιβάλλοντος του Τμήματος Χημείας του Πανεπιστημίου Κρήτης με επικεφαλής τον καθηγητή κ. Ευριπίδη Στεφάνου.

Ο καθηγητής τονίζει πως μέχρι στιγμής δεν υπάρχει κανένας λόγος ανησυχίας για την υγεία των κατοίκων, χρειάζεται όμως συνεχής επιστημονική εγρήγορση και συστηματικός έλεγχος του πόσιμου ύδατος.

Ας δούμε όμως τις απάντησε ο κ. Στεφάνου σε μερικές ερωτήσεις της «Ε»:

*Κύριε Στεφάνου , τι είδους ενώσεις είναι τα τρικλομεθάνια και ποιες πρακτικές εφαρμόζονται διεθνώς για την αντιμετώπισή τους;

- Τα τρικλομεθάνια είναι ενώσεις οι οποίες δημιουργούνται από την αντίδραση του χλωρίου με κάποιες φυσικές οργανικές ενώσεις που βρίσκονται στο ακατέργαστο νερό. Η αντίδραση αυτή συμβαίνει όταν πραγματοποιείται η διαδικασία απολύμανσης (χλωρίωσης) του νερού. Από αυτή την άποψη όμως δεν είναι δυνατόν να τις αποφύγουμε, δηλαδή όταν απολυμαίνεται το νερό.
Στα τρικλομεθάνια περιλαμβάνονται το χλωροφόρμιο, το βρωμοφόρμιο, το βρωμοδεχλωρομεθάνιο και το διβρωμοχλωρομεθάνιο, όπου μαζί με το διχλωροοξικό οξύ (ένωση η οποία επίσης παράγεται κατά τη χλωρίωση του νερού) έχουν χαρακτηριστεί από την Υπηρεσία Περιβάλλοντος των ΗΠΑ (ΕΡΑ) ως πιθανώς καρκινογόνες για τον άνθρωπο. Ιστορικά εντοπίζονται για πρώτη φορά στις ΗΠΑ το 1974 και έκτοτε με αποφάσεις του Κογκρέσου λαμβάνονται μέτρα για τη μείωση της συγκέντρωσης των τρικλομεθανίων στα υπόγεια νερά. Ως ανώτατη μάλιστα επιτρεπτή τιμή συγκέντρωσης για το σύνολο των τρικλομεθανίων στο πόσιμο νερό, των 100mg/L (μικρογραμμάριο ανά λίτρο ή εκατομμυριοστά του γραμμαρίου ανά λίτρο ή ΡΡΒ) για κοινότητες με πληθυσμό άνω των 10.000 κατοίκων. Η επιλογή αυτή έχει ως άμεσο αποτέλεσμα τη μείωση των τρικλομεθανίων μέχρι και 75%. Η Ελλάδα και η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν έχουν θεσπίσει ακόμα ανώτατες αποδεκτές τιμές για τα τρικλομεθάνια.

*Ποιες οι εκτιμήσεις σας από την έρευνα για το νερό της Αθήνας;

-Πρέπει να τονίσω ότι η έρευνα εκτός από την Αθήνα έχει γίνει στις τρεις μεγάλες πόλεις της Κρήτης και σε εμφιαλωμένα νερά. Υπάρχουν σημαντικές διαφορές στις συγκεντρώσεις αυτών των ενώσεων από πόλη σε πόλη , οι οποίες οφείλονται στη διαφορετική προέλευση του ακατέργαστου νερού, στις ιδιαιτερότητες των δικτύων ύδρευσης καθώς και των συστημάτων επεξεργασίας. Εντύπωση προκαλεί η υψηλή σχετικά συγκέντρωση του βρωμοφορμίου το οποίο θεωρείται πιο επικίνδυνο από το χλωροφόρμιο.

Μια λογική εξήγηση για την ύπαρξη βρωμίου είναι το γεγονός ότι σε μερικά πετρώματα συναντάται σε αυξημένη ποσότητα. Το όλο θέμα αποτελεί στοιχείο μελέτης σε πρόγραμμα που έχει γίνει αποδεκτό να χρηματοδοτηθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Η έρευνα απέδειξε επιπλέον ότι τα επιφανειακά νερά σε σχέση με τα υόγεια συνήθως περιέχουν μεγαλύτερη ποσότητα φυσικών οργανικών ενώσεων , με άμεσο συνεπακόλουθο μετά τη χλωρίωση να βρίσκονται μεγαλύτερες ποσότητες τρικλομεθανίων.

Σε περιόδους μάλιστα που η στάθμη του νερού στην Αθήνα υπήρξε χαμηλή , π.χ. το καλοκαίρι του 1993 , μερικές από τις ενώσεις των τρικλομεθανίων σε κάποιες περιοχές ξεπέρασαν την οριακή τιμή των 100PPb (ΗΠΑ) ή τον ανώτατο επιτρεπτό δείκτη που έχει θέσει η Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας (ΠΟΥ).

-Εναλλακτικές μέθοδοι
Παράλληλα ο κ. Στεφάνου αναφέρει ότι οι εναλλακτικές μέθοδοι καθαρισμού του νερού που εφαρμόστηκαν στις ΗΠΑ για τη μείωση της συγκέντρωσης των τρικλομεθανίων δεν απέφεραν τα επιθυμητά αποτελέσματα. Η χρήση του όζοντος ως απολυμαντικού απέδειξε ότι σχημάτισε με τα ιόντα του βρωμίου επικίνδυνα παραπροϊόντα.

Από την άλλη πλευρά οι μέθοδοι απομάκρυνσης των ενώσεων αυτών , μετά τη χλωρίωση όπως η χρήση φίλτρων ενεργού άνθρακα, ή παροχή αέρα, η χρησιμοποίηση συστήματος ειδικών μεμβρανών ή η διαδικασία εκδίωξης των φυσικών οργανικών ενώσεων πριν από την απολύμανση , αν και σε ορισμένες περιπτώσεις λειτουργούν καλά, αυξάνουν σημαντικά το κόστος παραγωγής πόσιμου νερού με χαμηλά συγκριτικά με την υγεία πλεονεκτήματα ή παρουσιάζουν δυσεπίλυτα προς τον παρόν τεχνολογικά προβλήματα.

Σημαντικό στοιχείο για την προστασία της δημόσιας υγεία είναι το γεγονός πως ο Τομέας Χημείας Περιβάλλοντος του Πανεπιστημίου Κρήτης ανέπτυξε τα τελευταία χρόνια αναλυτική μεθοδολογία για τον προσδιορισμό των τρικλομεθανίων σε επίπεδα συγκεντρώσεων δισεκατομμυριοστών του γραμμαρίου, δηλαδή χίλιες φορές μικρότερα όρια και μάλιστα ξεχωριστά για κάθε ένωση , από αυτά που έχουν ορίσει οι ΗΠΑ. Αντίθετα οι συνήθεις μεθοδολογικές αναλύσεις εντοπίζουν μόνο τη συνολική συγκέντρωση των τρικλομεθανίων, πράγμα που είναι ανεπαρκές.

-Τεχνογνωσία
Ήδη η αποκτηθείσα τεχνογνωσία έχει μεταβιβαστεί από τον Τομέα Περιβάλλοντος Χημείας του Χημικού Τμήματος του Πανεπιστημίου Κρήτης στη ΔΕΥΑΗ (Δημοτική Επιχείρηση Ύδρευσης Αποχέτευσης Ηρακλείου) , η οποία από το 1993 αφού απέκτησε τον αναγκαίο εξοπλισμό ελέγχει σε συνεργασία με τον εν λόγω τομέα το πόσιμο νερό σε ολόκληρο το νησί για τις προαναφερθείσες ενώσεις.
Ταυτόχρονα εξετάζεται η προέλευση των εμφιαλωμένων νερών. Όταν περιέχουν τρικλομεθάνια τότε είναι βέβαιο ότι δεν προέρχονται από φυσική πηγή αλλά από δίκτυο ύδρευσης.

Ακόμη μια διαπίστωση της έρευνας , είναι πως με τη χρησιμοποίηση φίλτρου ενεργού άνθρακα του εμπορίου (ακόμα και τα πιο απλά που βρίσκονται σε κανάτα) επιτυγχάνεται μείωση της συγκέντρωσης των ενώσεων των τρικλομεθανίων στο πόσιμο νερό σε ποσοστό μεταξύ 60% - 70%.

Τα αποθέματα νερού αποτελούν για κάθε χώρα στρατηγικό εθνικό πόρο για την υγεία των κατοίκων αλλά και την οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη. Γι΄ αυτό ο επιστημονικός έλεγχος του νερού και η ανακύκλωσή του ειδικότερα στις μεσογειακές χώρες έχει πρωτεύουσα σημασία, αν δεν αποτελεί για κάποιες πρωταρχικό όρο επιβίωσης.

Ο Τομέας Χημείας Περιβάλλοντος του Πανεπιστημίου Κρήτης πέτυχε να χρηματοδοτηθεί στο ανταγωνιστικό πρόγραμμα της Ευρωπαϊκής Ένωσης με το ποσό των 100.000.000 δραχμών, όπου θα συμμετέχει ως συντονιστής του προγράμματος σε συνεργασία με το Πολυτεχνείο της Χάιφα (Ισραήλ) και το Γενικό Χημείο του Κράτους της Κύπρου , για να διερευνήσουν τις συνθήκες απολύμανσης πόσιμου νερού και επεξεργασίας λυμάτων με στόχο την παραγωγή πόσιμου νερού και ανακυκλωμένων λυμάτων απελευθερωμένων από χλωριωμένες ενώσεις. Επίσης για το θέμα του νερού έχει κάνει εξειδικευμένες προτάσεις σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων , το Ίδρυμα Τεχνολογικών Ερευνών Πάτρας, τη Δημοτική Επιχείρηση Ύδρευσης – Αποχέτευσης Ιωαννίνων και την ΕΣΕΤΕ, στο πλαίσο του κοινοτικού προγράμματος ΕΠΕΤΙΙ, ώστε η χώρα μας να καταστεί κατά το δυνατόν αυτάρκη στις μεθόδους επεξεργασίας του πόσιμου νερού και των λυμάτων.


ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ - 15/04/1994

water quality, water pollution, water filters, www.FiltraNerou.gr

 , ,          , ,         , ,

FiltraNerou.gr | Εταιρεία | Γενική παρουσίαση
Εμφιαλωμένο νερό | Νερό βρύσης | Άρθρα
Φίλτρα | Ψύκτες | Σημεία πώλησης